Mohs Hardheid van Edelstenen: Welke Stenen Krassen en Welke Niet

De Mohs-hardheid bepaalt of een edelsteen jarenlang strak blijft of binnen een paar maanden vol krasjes zit. Het is de belangrijkste eigenschap die je niet ziet als je een armband koopt, en precies waar wij in het atelier op letten voordat een steen door de selectie komt. In onze edelsteen armband collectie draagt elke steen zijn eigen hardheid, en die kennen is het verschil tussen een armband die mooi blijft en een die je vervangt.

Wat de Mohs-schaal precies meet

De Mohs-schaal werd opgesteld door de Duitse mineraloog Friedrich Mohs en rangschikt mineralen op krasvastheid. Het principe is simpel: een steen met een hoger getal krast een steen met een lager getal, maar niet andersom. Diamant staat bovenaan op 10 en krast alles, talk staat onderaan op 1 en laat zich door bijna alles krassen. Het is een relatieve volgorde, geen exacte meeteenheid.

Dat relatieve karakter is belangrijk om te begrijpen. Het verschil tussen Mohs 7 en 8 is in werkelijkheid veel groter dan tussen 1 en 2. Voor armbanden ligt de praktische grens rond kwarts, dat op 7 staat. Stof in de lucht bevat veel kwartsdeeltjes, dus een steen die zachter is dan 7 kan op den duur krassen oplopen door simpelweg gedragen te worden. Dat klinkt zorgwekkender dan het is, want met een paar gewoontes blijft ook een zachtere steen jaren mooi.

De hardheid van onze stenen op een rij

Hieronder staan de natuurstenen die wij het meest gebruiken, gerangschikt van hard naar zacht. De kolom met advies vertelt je hoe je elke steen het beste draagt en bewaart. Gebruik deze tabel als naslag wanneer je een stack samenstelt, want het mengen van een harde en een zachte steen in dezelfde opslag is de meest voorkomende oorzaak van krasjes.

Zachtere stenen versus hardere stenen in de praktijk

De stenen boven de 6,5 op de schaal kun je behandelen zoals je wilt. Tijgeroog, agaat, jaspis en onyx zijn kwarts-achtige stenen die tegen een normaal leven kunnen: een dag werken, sporten zonder stoten, en een nacht op het nachtkastje zonder dat er iets gebeurt. Dit zijn de stenen die wij aanraden als iemand voor het eerst een armband draagt en zich nog geen zorgen wil maken over onderhoud.

De stenen onder de 6 vragen om net iets meer bewustzijn. Obsidiaan, lapis lazuli en lavasteen krassen sneller en raken eerder dof als je ze achteloos behandelt. Dat betekent niet dat ze fragiel zijn, maar wel dat je ze apart bewaart van je hardere stenen en afdoet bij ruw werk. De maatkeuze speelt daar ook in mee: in 6mm leest een zachtere steen subtieler en vangt hij minder stoten dan een grovere 8mm kraal. Onze gids over 6mm of 8mm helpt je daarbij de juiste proportie te kiezen.

• Bewaar zachtere stenen apart van tijgeroog, agaat en jaspis om onderlinge krassen te voorkomen
• Doe armbanden met obsidiaan, lapis lazuli of lavasteen af voor sport, klussen en de sauna
• Spuit parfum en spray altijd eerst, draag de armband daarna pas
• Poets met een droge, zachte microvezeldoek en nooit met een ultrasoon reinigingsbad

Zo controleren wij hardheid en kwaliteit in het atelier

De Mohs-waarde uit een tabel is een startpunt, geen garantie. Twee stukken van dezelfde steensoort kunnen in kwaliteit verschillen door hoe compact het materiaal is en hoe goed het gepolijst is. Daarom leunen wij niet alleen op de theorie. Elke batch kralen wordt met de hand gesorteerd voordat hij in een armband terechtkomt, en daarbij let een paar dingen die geen tabel je vertelt.

We voelen of een steen egaal gepolijst is, want een ruwe afwerking verraadt vaak zachter of poreuzer materiaal. We sorteren op kleurdiepte en op zichtbare breukjes, en we houden bij het samenstellen van stacks rekening met de onderlinge hardheid, zodat een zachtere steen niet permanent tegen een hardere aan schuurt. Wil je dieper in onze selectie en koopcriteria duiken, lees dan onze gids over edelstenen kopen of de materiaalkennis achter hematiet, een van de meest bestelde basisstenen.

Veelgestelde vragen